მდგრადი განვითარების მიზნების გლობალური დღის წესრიგი და საქართველოს მიერ განვლილი გზა 2015 წლიდან დღემდე

17გლობალური დღის წესრიგი

გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ 2015 წლის სექტემბერში A/RES/70/1 რეზოლუციით მიიღო 2030-ის დღის წესრიგი მდგრადი განვითარებისთვის, რომელიც იმავე წლის ოქტომბერში შევიდა ძალაში. რეზოლუციაში გაიწერა მდგრადი განვითარების 17 მიზანი და 169 ამოცანა, რომლებიც ურთიერთდაკავშირებულია და სამ განზომილებაში ერთიანდება – ეკონომიკური, სოციალური და გარემოს დაცვითი. 2030 წლის დღის წესრიგი ამ ეტაპზე არსებული ერთადერთი გლობალური დღის წესრიგია, რომლის შესრულებაშიც ყველა ქვეყანა თანაბრად ერთვება და რომლის მთავარი გზავნილია „არავინ დარჩეს პროცესის მიღმა“ (leaving no one behind).

მდგრადი განვითარების მიზნები, შესაბამისი ამოცანებით, იმგვარადაა შემუშავებული, რომ ხელი შეუწყოს სიღარიბისა და შიმშილის აღმოფხვრას; ქვეყნებში და ქვეყნებს შორის უთანასწორობის შემცირებას; მშვიდობიანი, სამართლიანი და ინკლუზიური საზოგადოებების მშენებლობას; ადამიანის უფლებათა დაცვას; გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფასა და ქალთა და გოგონათა გაძლიერებას; და უზრუნველყოს პლანეტისა და მისი ბუნებრივი რესურსების ხანგრძლივი დაცვა. მიზნებმა ასევე უნდა შექმნან პირობები მდგრადი და ინკლუზიური ეკონომიკური ზრდისთვის, კეთილდღეობისა და ღირსეული სამუშაო გარემოსთვის. მდგრადი განვითარების ამ ამბიციური მიზნების შესრულების ვადად 2030 წელი განისაზღვრა.

მდგრადი განვითარების მიზნები არის ორ წლიანი ინტენსიური საჯარო კონსულტაციების და თანამშრომლობის შედეგი, რომელშიც აქტიურად იყვნენ ჩართულები სამოქალაქო საზოგადოება და სხვა დაინტერესებული მხარეები მთელი მსოფლიოდან. კონსულტაციების პროცესში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო მოწყვლადი ჯგუფების მოსაზრებებს და საჭიროებებს. კონსულტაციებისთვის მნიშვნელოვანი სამუშაო გასწია გაეროს გენერალური ასამბლეის მდგრადი განვითარების მიზნების ღია სამუშაო ჯგუფმა, ხოლო გაეროს გენერალურმა მდივანმა 2014 წლის დეკემბერში გამოაქვეყნა შემაჯამებელი ანგარიში – „გზა ღირსებისკენ 2030 წლამდე: სიღარიბის აღმოფხვრით, ყველას სიცოცხლის გარდაქმნითა და პლანეტის დაცვით“.

მდგრადი განვითარების მიზნები ეფუძნება ათასწლეულის განვითარების მიზნების (Milenium Development Goals) გამოცდილებას. ათასწლეულის განვითარების მიზნების შესრულება 2000 წელს დაიწყო და 2015 წელს დასრულდა. მაშინ, ამ მიზნების სახით განვითარების მნიშვნელოვანი გლობალური სამოქმედო გეგმა იქნა შეთავაზებული, . თუმცა, ამ გლობალური გეგმის მთავარი გამოწვევა მისი არათანაბარი გავრცელება იყო. კერძოდ, პროგრესი უფრო მეტად ყველაზე განვითარებად ქვეყნებზე აისახა. ზოგი მიზანი კი განუხორციელებელი დარჩა, მაგალითისთვის შეგვიძლია ავიღოთ: დედათა, ახალშობილთა და ბავშვთა ჯანმრთელობა და რეპროდუქციული ჯანდაცვა. ათასწლეულის განვითარების დღის წესრიგი 8 მიზანს მოიცავდა, რომლებიც უკიდურესი სიღარიბის დაძლევას, საყოველთაო საშუალო განათლებას, გენდერულ თანასწორობას, ახალშობილთა სიკვდილიანობის შემცირებას, დედათა ჯანმრთელობას, აივ ინფექციასთან , მალარიასთან და სხვა დაავადებებთან ბრძოლას, გარემოს მდგრადობას და განვითარების საერთაშორისო თანამშრომლობას აერთიანებდა.

მდგრადი განვითარების მიზნები სწორედ ათასწლეულის განვითრების შეუსრულებელი ამოცანების განხორციელებას ისახავს მიზნად და კიდევ უფრო ფართო და ამბიციურ მისწრაფებებს გვთავაზობს. ათასწლეულის განვითარების მიზნების მიმართულების გაგრძელებასთან ერთად, მდგრადი განვითარების სამიზნე გახდა ეკონომიკური, სოციალური და გარემოსდაცვითი საკითხების ფართო სპექტრი და მშვიდობიანი და ინკლუზიური საზოგადოების მშენებლობა. ამასთან, მდგრადი განვითარების დღის წესრიგი მკაფიოდ განსაზღვრავს მისი განხორციელების გზებს და გვთავაზობს ურთიერთდაკავშირებულ მიზნებს და მათ ინდიკატორებს, მათი შესრულების შეფასებისთვის.

საერთაშორისო მონიტორინგი

გლობალურ დონეზე მდგრადი განვითარების მიზნების პროგრესის განხილვისა და ზედამხედველობის ფუნქცია გაეროს მდგრადი განვითარების მაღალი დონის პოლიტიკურ ფორუმს მიენიჭა (HLFP), რომელიც ყოველწლიურად იკრიბება. ფორუმზე პირველი ნებაყოფლობითი ეროვნული ანგარიში (VNR) საქართველომ 2016 წელს წარადგინა. თუმცა, მაშინ ანგარიში მდგრადი განვითარების მისაღწევად საქართველოს ზოგად მისწრაფებებს, მიზნების კოორდინაციის და ნაციონალიზაციის ინსტიტუციური მექანიზმის შემუშავების პროცესს და სამომავლო გეგმებს ასახავდა. მომავალ ანგარიშს, რომელშიც მდგრადი განვითარების ყველა მიზნის და შესაბამისი ინდიკატორების განხორციელების დეტალური პროგრესი იქნება ასახული, საქართველო 2019 წელს წარუდგენს მაღალი დონის პოლიტიკურ ფორუმს.

მდგრადი განვითარების მიზნების ნაციონალიზაციის პროცესი საქართველოში

საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციამ მაღალი პოლიტიკური მხარდაჭერა გამოხატა მდგრადი განვითარების მიზნებისთვის პრიორიტეტის მინიჭების საკითხში. საქართველოს მთავრობამ მდგრადი განვითარების მიზნების ნაციონალიზაციის პროცესი 2015 წელს დაიწყო და დღემდე ამ მიმართულებით რთული პროცესი გაიარა. ამ წელს, საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია მდგრადი განვითარების მიზნების განხორციელების მაკოორდინირებელ უწყებად განისაზღვრა. დასაწყის ეტაპზე, მთავრობის ადმინისტრაციამ სხვადასხვა დარგობრივი სამინისტროს ექსპერტებთან ერთად შექმნა ტექნიკური სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მოახდინა იმ მიზნებისა და ამოცანების განსაზღვრა, რაც მოცემულ მომენტში საქართველოს კონტექსტისთვის იყო პრიორიტეტული. ამ ეტაპზე საქართველოს ნაციონალიზებული აქვს 17-ივე მიზანი, 99 ამოცანა და 200-ზე მეტი ინდიკატორი. თუმცა, საქართველოს მთავრობა მიზნად ისახავს 169 სამიზნის ნაციონალიზებას ეტაპობრივად, 2030 წლამდე.

მდგრადი განვითარების მიზნების ნაციონალიზაციის პროცესში საქართველოს მთავრობის მხარდასაჭერად, გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP), შვედეთის მთავრობისა და ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ხელშეწყობით ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა (IDFI) დაიწყო პროექტის – „მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) შესრულების ხელშეწყობა საქართველოში“, განხორციელება. პროექტის ფარგლებში შესაძლებელი გახდა მდგრადი განვითარების მიზნების ეროვნული დოკუმენტის – მატრიცის დასრულება. ამ პროცესში ჩართულები იყვნენ საერთაშორისო და ადგილობრივი ექსპერტები, რომელთაც დახმარება გაუწიეს მთავრობას არა მხოლოდ დოკუმენტის შემუშავებაში, არამედ მონაწილე უწყებების წარმომადგენლების შესაძლებლობების განვითარებაშიც.

მდგრადი განვითარების ეროვნული დოკუმენტი მოიცავს ყველა იმ ინფორმაციას, რომლითაც საქართველოს პასუხისმგებელმა საჯარო დაწესებულებებმა უნდა იხელმძღვანელონ 2030 წლის დღის წესრიგის შესრულების პროცესში. კერძოდ, ეროვნულ დოკუმენტში ასახულია გლობალური და ნაციონალიზებული ამოცანები, გლობალური და საქართველოსთვის მისადაგებული ინდიკატორები, რომელთა მიღწევა საქართველომ 2030 წლამდე უნდა შეძლოს და საბაზისო ინდიკატორი, რომელთან მიმართებაშიც გაიზომება თითოეული ამოცანის შესრულება. ამასთან, ყოველი ამოცანის შესასრულებლად განსაზღვრულია შესაბამისი წამყვანი დაწესებულება. მატრიცის თითოეული პუნქტის შესაბამისად უნდა მოხდეს მდგრადი განვითარების მიზნების შესრულების მონიტორინგი.

მიზნების შესრულების მონიტორინგისა და პროცესის ეფექტიანად კოორდინაციისთვის შეიქმნა მდგრადი განვითარების მიზნების საბჭო და ოთხი თემატური სამუშაო ჯგუფი: სოციალური ჩართულობის, ეკონომიკური განვითარების, დემოკრატიული მმართველობისა და მდგრადი ენერგეტიკისა და გარემოს დაცვის სამუშაო ჯგუფები. ხოლო, საბჭოს სამდივნოს ფუნქციას მთავრობის ადმინისტრაცია ასრულებს. საბჭოს ფუნქცია ძირითადად პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღებაა, ხოლო სამუშაო ჯგუფები იმუშავებენ თემატურ მიმართულებებზე და კოორდინაციას გაუწევენ მონაწილე უწყებების მუშაობას მონაცემთა შეგროვების და მდგრადი განვითარების მიზნების ამოცანების ეროვნული პოლიტიკის დოკუმენტებში ინტეგრაციის პროცესს. საბჭოს თავმჯდომარეობს საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსი, ხოლო თანათავმჯდომარეა გაეროს მუდმივი წარმომადგენელი საქართველოში. ამასთან, საბჭოს მუშაობაში არასამთავრობო ორგანიზაციების და კერძო სექტორის წარმომადგენლების მონაწილეობაც არის გათვალისწინებული, რაც ინკლუზიური და გამჭვირვალე პროცესის წარმართვისთვის აუცილებელი წინაპირობაა.

ამ ეტაპზე, მდგრადი განვითარების მიზნების განხორციელების მთავარი გამოწვევა მონაცემთა შეგროვებაა. მონაცემები არის ის ძირითადი საზომი, რითაც მიზნების განხორციელების პროგრესი ფასდება. თუმცა, საბჭოსა და სამუშაო ჯგუფის წევრ უწყებებს არ აქვთ მდგრადი განვითარების მიზნებთან დაკავშირებული მონაცემების შეგროვებისა და გაანალიზების სტანდარტი. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს საბჭოც და მისი სამუშაო ჯგუფებიც მხოლოდ მდგრადი განვითრების მიზნებთან დაკავშირებით ზოგადი პროგრესის განხილვის პლატფორმად ფუნქციონირებენ, მომავალი წლიდან მათ ძლიერი მონაცემთა შეგროვების შესაძლებლობები დასჭირდებათ. სწორედ მომავალ წელს შემუშავდება პირველი პროგრესის ანგარიში მდგრადი განვითრების მიზნების შესრულების შესახებ, რომელიც მოიცავს 2015-2017 წლებს. ეროვნული დოკუმენტის ერთ-ერთი გამოწვევა ისიც არის, რომ მასში არსებული მონაცემების აბსოლუტური უმრავლესობა ადმინისტრაციული მონაცემებისგან შედგება და არ ითვალისწინებს ისეთ ალტერნატიულ მონაცემების წყაროებს, როგორიც არის სამოქალაქო საზოგადოების მიერ წარმოებული ანგარიშები, ინდექსები და შეფასებები.
პროგრესის ანგარიშის შემუშავებისას საბჭოსა და სამუშაო ჯგუფების ძირითადი მხარდაჭერის ინსტრუმენტი ელექტრონული მონიტორინგის სისტემა იქნება, რომელშიც პასუხისმგებელი სახელმწიფო უწყების წარმომადგენლები იმუშავებენ და საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციას მიაწვდიან ინფორმაციას თითოეული ინდიკატორის შესრულების შესახებ. სისტემა მუშავდება სსიპ „მონაცემთა გაცვლის სააგენტოს“ მიერ საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციისა და IDFI-ის აქტიური ჩართულობით. სისტემა გაეშვება 2018 წლის დასაწყისში და ხელს შეუწყობს პროგრესის ანგარიშის შემუშავებას. ამასთან, სისტემას დაუკავშირდება ვებგვერდი, სადაც საჯაროდ იქნება ხელმისაწვდომი ინფორმაცია მდგრადი განვითარების ეროვნულ და გლობალურ გეგმებზე და განთავსდება პროგრესის ანგარიშები.

იმ გამოწვევების საპასუხოდ, რაც დღეს მდგრადი განვითარების საკოორდინაციო მექანიზმების წინაშე დგას, IDFI-მ UNDP-ისა და შვედეთის მთავრობის მხარდაჭერით დაიწყო ახალი პროექტი – „მდგრადი განვითარების 2030 წლის დღის წესრიგის ეროვნულ დონეზე ინტეგრირების ხელშეწყობა“. პროექტის მთავარი ფოკუსი სამუშაო ჯგუფების გაძლიერება იქნება მონაცემთა შეგროვებისა და გაანალიზების ნაწილში. ამ მიზნით ჯგუფების მუშაობაში ჩაერთვებიან მონიტორინგისა და მონაცემთა შეგროვების ადგილობრივი ექსპერტები, გადაამზადებენ ჯგუფის წევრებს და უშუალო მონაწილეობას მიიღებენ მონაცემთა შეგროვების პროცესსა და პროგრესის ანგარიშის შემუშავებაში.

2018 წელს დაგეგმილია მდგრადი განვითარების მიზნების ეროვნული პოლიტიკის დოკუმენტებთან დაკავშირება, რაც 2030 წლის დღის წესრიგის საჯარო დაწესებულებების ყოველდღიურ საქმიანობად გარდაქმნისთვის აუცილებელი კომპონენტია. პოლიტიკის დოკუმენტებს შორის იქნება ღია მმართველობა საქართველოს სამოქმედო გეგმაც. პროგრესის ანგარიშის შემუშავებასთან ერთად, ეს იქნება უმნიშვნელოვანესი პროცესი საქართველოს მთავრობისთვის, როგორც ღია მმართველობის პარტნიორობის თავმჯდომარე ქვეყნისთვის. მდგრადი განვითარების მიზნების პრიორიტეტულობა პარტნიორობის მიერ დამტკიცებულია დეკლარაციით, რომელსაც საქართველოს მთავრობა და საქართველოს პარლამენტიც შეუერთდა. ამ მიმართულებით მიღწეული პროგრესი ასევე დადებითად აისახება ღია მმართველობის პარტნიორობის გლობალური სამიტის დღის წესრიგზე, რომელიც 2018 წლის გაზაფხულზე თბილისში ჩატარდება.

ცნობიერების ამაღლების კამპანია

მდგრადი განვითარების მიზნების შესახებ ცნობიერების ამაღლება IDFI-ის მიერ განხორციელებული პროექტის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანა იყო. მიზნების ნაციონალიზაციის პირველ ეტაპზე საჭირო გახდა მოსახლეობას ჰქონოდა ინფორმაცია გლობალური დღის წესრიგისა და სამთავრობო გეგმების შესახებ. დაიგეგმა შეხვედრები მთელი საქართველოს მასშტაბით არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, ჟურნალისტებთან, სტუდენტებთან, ადგილობრივი თვითმმართველობების წარმომადგენლებთან და კერძო სექტორთან.

ახალგაზრდების ცნობიერების ამაღლების მიზნით IDFI-მ UNDP-ისთან ერთად რუსთავში ჩაატარა „სტრიტ არტის დღე“ მდგრადი განვითრების მიზნების შესახებ და ვიზუალიზაციისა და ესეების კონკურსი, რომლის გამარჯვებულებიც საერთაშორისო ფორუმზე დაჯილდოვდნენ. 16 პლიუს ფორუმს საქართველომ 2017 წლის ოქტომბრის ბოლოს უმასპინძლა. ფორუმი ეხებოდა მდგრადი განვითარების მე-16 მიზანს – მშვიდობა, სამართლიანობა და ძლიერი ინსტიტუტები. საერთაშორისო ფორუმში მონაწილეობა 25 ქვეყნის 150-ზე მეტმა წარმომადგენელმა მიიღო. ფორუმის ფარგლებში ასევე ჩატარდა სამუშაო შეხვედრა ადგილობრივ და საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, რომელსაც IDFI-ის გარდა გაეროს ასოციაციების მსოფლიო ფედერაციის (ჭFUNA) წარმომადგენლები უძღვებოდნენ.
მიუხედავად ყოვლისმომცველი ცნობიერების ამაღლების კამპანიისა, გამოწვევად რჩება არასამთავრობო ორგანიზაციების, კერძო სექტორისა და აკადემიური წრეების ჩართულობა მდგრადი განვითარების მიზნების შესრულების პროცესში. სწორედ ამ მიმართულებით პროგრესის მისაღწევად, ახალი პროექტის ფარგლებში, რომელიც მხარდაჭერილია გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) და შვედეთის მთავრობის მიერ, IDFI და საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია ხელს შეუწყობენ და წაახალისებენ სხვადასხვა დაინტერესებული მხარის მონაწილეობას საბჭოსა და სამუშაო ჯგუფებში. ახალი პროექტის ფარგლებში გაიმართება საქმიანი შეხვედრები კონკრეტულ თემატურ მიმართულებებზე არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, კერძო სექტორისა და აკადემიური წრეების წარმომადგენლებთან.

ახალი პროექტის დასკვნით ნაწილში საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია, UNDP და IDFI გამართავენ კონფერენციას, სადაც წარმოდგენილი იქნება პროგრესის ანგარიში, ყურადღება იქნება გამახვილებული ძირითად მიღწევებზე მდგრადი განვითარების მიზნების შესრულების პროცესში, არსებულ გამოწვევებსა და სამომავლო გეგმებზე.

Advertisements

მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის იმპლემენტაციის მონიტორინგის საპილოტე ინიციატივა

მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის მონიტორინგის საპილოტე ინიციატივის ანგარიში 2017 წლის ნოემბერში გამოქვეყნდა და მოიცავს ინფორმაციას 2016 წლის ნოემბრიდან 2017 წლის ივლისამდე მდგომარეობით. ანგარიშის მომზადებაში სხვა დაინტერესებულ მხარეებთან ერთად, წვლილი შეიტანა საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციამ, გაეროს განვითარების პროგრამამ (UNDP) და ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა (IDFI). ინიციატივა მოიცავდა ექვს ქვეყანას: ელ სალვადორი, საქართველო, სამხრეთ აფრიკა, ტუნისი და ურუგვაი. ამასთან, ანგარიშში წარმოდგენილია ინფორმაცია მექსიკის შესახებ, რომელიც არ იყო საპილოტე ინიციატივის ნაწილი, თუმცა აღნიშნულ ქვეყნებთან კოორდინაციით შეიმუშავა მსგავსი მეთოდოლოგია.
საპილოტე ინიციატივის ფარგლებში საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციამ, IDFI-ისა და UNDP-ის ხელშეწყობითა და შვედეთის მთავრობისა და ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ფინანსური მხარდაჭერით, შექმნა მდგრადი განვითარების მინების საკოორდინაციო მექანიზმი – მდგრადი განვითარების მიზნების საბჭო, რომლის შემადგენლობაში ასევე ოთხი თემატური სამუშაო ჯგუფი შედის, შეიმუშავა მდგრადი განვითარების მიზნების ეროვნული დოკუმენტი – მდგრადი განვითარების მიზნების მატრიცა, შესაბამისი გლობალური და ეროვნული ინდიკატორებით და შეფასების ფორმებით, ასევე დაიწყო მუშაობა ელექტრონული მონიტორინგის სისტემაზე, რომელიც 2018 წლიდან ამოქმედდება და განახორციელა ცნობიერების ამაღლების კამპანია თბილისსა და რეგიონებში.
საპილოტე პროცესის მიზანი იყო ინოვაციური მიდგომების შემუშავება მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის მონიტორინგის სისტემის დანერგვის პროცესში. სამი ძირითადი სამიზნე, რომლებიც საპილოტე ქვეყნებმა დასახეს იყო:
1. ინკლუზიური მონიტორინგის მეთოდოლოგიის შემუშავება და დანერგვა, რომელშიც მოცული უნდა ყოფილიყო, როგორც მთავრობა ისე სამოქალაქო საზოგადოება;
2. მონიტორინგის პროცესის ღიად და გამჭვირვალედ წარმართვა და მონაცემების საჯარო ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა;
3. მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის მონიტორინგის ინკლუზიური მიდგომის გამოყენება შDG 16-ის იმპლემენტაციის ხელშეწყობისთვის, დაინტერესებული მხარეების ჩართვით, არა მხოლოდ მონიტორინგის, არამედ ანგარიშგების პროცესში გამოვლენილი გამოწვევების გადაჭრის გზების იდენტიფიცირებისთვის.
ანგარიშში მიმოხილულია მონაწილე მთავრობების მიერ SDG 16-ის მონიტორინგის პროცესში გამოყენებული განსხვავებული მიდგომები არასამთავრობო სექტორთან თანამშრომლობით, ამ პროცესში გამოვლენილი ძირითადი გამოწვევები და მიღებული გამოცდილება.
საპილოტე ინიციატივას ხელმძღვანელობდა გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP), ღია მმართველობის პარტნიორობასთან (OGP) თანამშრომლობით და ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) ფინანსური ხელშეწყობით.

ლაგოდეხში გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნების შესახებ IDFI-მ საჯარო ლექცია გამართა

 IDFI-მ  ცნობიერების ამაღლების კამპანიის ფარგლებში „გაეროს  მდგრადი      განვითარების მიზნების“ შესახებ მორიგი ლექცია  ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში გამართა. ორგანიზაციის  ანალიტიკოსმა, მარიამ  თუთბერიძემ დამსწრე საზოგადოებას  გააცნო მდგრადი განვითარების  მიზნების ეროვნული დოკუმენტი  და ამ პროცესში განხორციელებული  ღონისძიებები.

შეხვედრაზე ისაუბრეს მდგრადი განვითარების მიზნების  საერთაშორისო და  ეროვნულ მნიშვნელობაზე და საქართველოს  ცენტრალური და ადგილობრივი  საჯარო დაწესებულებების  როლზე გლობალური დღის წესრიგის  განხორციელებაში.  შეხვედრაზე ასევე განიხილეს მიზნების შესრულების  პროცესში  სამოქალაქო საზოგადოების როლი და ის მექანიზმები, რომელთა  საშუალებითაც უნდა მოხდეს 2030 წლის დღის წესრიგის  გარშემო მოქალაქეთა მონაწილეობის გაუმჯობესება.

 რა არის მდგრადი განვითარების მიზნები?

 2015 წლის 25 სექტემბერს გაეროს 193 წევრი ქვეყანა შეთანხმდა  მდგრადი განვითარების დღის წესრიგის დოკუმენტზე – „ჩვენი  სამყაროს გარდაქმნა: 2030 წლის დღის წესრიგი მდგრადი  განვითარებისთვის“. მდგრადი განვითარების მიზნების ამოცანაა,  გააგრძელოს ათასწლეულის განვითარების მიზნების მიერ დაწყებული საქმე.

საქართველო იყო ერთ-ერთი პირველი სახელმწიფო, რომელმაც 2015 წელს მხარი დაუჭირა გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნების დამტკიცებას და დაიწყო მათი დანერგვა ეროვნული პოლიტიკის დღის წესრიგში. მდგრადი განვითარების დღის წესრიგი მოიცავს 17 მიზანსა და 169 ამოცანას.

საჯარო ლექციები ტარდება ცნობიერების ამაღლების კამპანიის ფარგლებში პროექტისთვის „მდგრადი განვითარების მიზნების შესრულების ხელშეწყობა საქართველოში“, რომელსაც ახორციელებენ IDFI და UNDP შვედეთის მთავრობის ფინანსური მხარდაჭერით.

IDFI-მ ახალციხეში გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნებთან დაკავშირებით საჯარო ლექცია გამართა

IDFI-მ  21 ნოემბერს ახალციხეში გამართა საჯარო ლექცია  სახელწოდებით – „გაეროს მდგრადი განვითარების მიზნები,  გლობალური და ეროვნული დღის წესრიგი“. საჯარო ლექცია    ცნობიერების ამაღლების კამპანიის ფარგლებში პროექტისთვის  „მდგრადი განვითარების მიზნების შესრულების ხელშეწყობა  საქართველოში“ ჩატარდა, რომელსაც ახორციელებენ IDFI და გაეროს  განვითარების პროგრამა (UNDP), შვედეთის მთავრობის ფინანსური  მხარდაჭერით.

ღონისძიება გაიმართა სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო  უნივერსიტეტში. მონაწილეთა  შორის იყვნენ სტუდენტები,  არასამთავრობო ორგანიზაციათა და ადგილობრივი  თვითმმართველობის წარმომადგენლები.ლექციის მონაწილეები  გაეცნენ პროექტის  „მდგრადი განვითარების მიზნების შესრულების  ხელშეწყობა საქართველოში“  ძირითად მიმართულებებს,  განხორციელებულ აქტივობებსა და სამომავლო გეგმებს.    IDFI-ის  წარმომადგენელმა საბა ბუაძემ  მდგრადი განვითარების მიზნებსა და  მათში  შემავალ ამოცანებზეისაუბრა. მიზნები მოიცავს ისეთ მნიშვნელოვან თემებს,  როგორიცაა: სიღარიბის აღმოფხვრა, ხარისხიანი განათლების უზრუნველყოფა, გენდერული თანასწორობა, ჯანდაცვა, ძლიერი და გამჭვირვალე ინსტიტუციების    ჩამოყალიბება.

შეხვედრის ბოლოს გაიმართა დისკუსია და მონაწილეებმა ისაუბრეს მიზნების შესრულების პროცესში ცენტრალურ მთავრობასთან ერთად ადგილობრივი ხელისუფლების, არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და კერძო სექტორის მონაწილეობის როლსა და მნიშვნელობაზე.

მონაწილეებმა განიხილეს მიზნების განსახორციელებლად აუცილებელი რესურსები და შესაძლებლობები, ამ მხრივ არასამთავრობო ორგანიზაციათა  ჩართულობა და ადგილობრივი თვითმმართველობების როლი მიზნების განხორციელების პროცესში. შეხვედრაზე ასევე ისაუბრეს მდგრადი განვითარების მიზნების ეროვნული დოკუმენტის და მისი სტუდენტური და კვლევითი მიზნების გამოყენებაზე.

IDFI აგრძელებს მდგრადი განვითარების 2030 წლის დღის წესრიგის შესახებ ცნობიერების ამაღლებას და სამომავლოდ შეხვედრების ჩატარებას გეგმავს სტუდენტებთან, საჯარო მოხელეებთან და კერძო სექტორის წარმომადგენლებთან.

მდგრადი განვითარების მე-16 მიზანი საერთაშორისო ფორუმის ყურადღების ცენტრში

ოცდახუთი ქვეყნის 150-ზე მეტი წარმომადგენელი შეიკრიბა თბილისში მდგრადი განვითარების მიზნების შესახებ საერთაშორისო ფორუმში მონაწილეობის მისაღებად. ფორუმის „16+: სიტყვებიდან საქმისკენ“ მიზანი იყო მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის (მშვიდობიანი, სამართლიანი და ინკლუზიური საზოგადოება) განხორციელების პროცესში დაგროვილი გამოცდილებისა და მიღწეული წარმატების გაზიარება.

ფორუმი გახსნეს: ვიცე-პრემიერმა/საგარეო საქმეთა მინისტრმა მიხეილ ჯანელიძემ, იუსტიციის მინისტრის პირველმა მოადგილემ ალექსანდრე ბარამიძემ, მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსმა მაია ცქიტიშვილმა, გაეროს მუდმივმა კოორდინატორმა საქართველოში ნილს სკოტმა, კორეის რესპუბლიკის გაეროს მისიის მუდმივი წარმომადგენლის მოადგილემ ჩონგი ჰანიმ, ჩეხეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მრავალმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების დირექტორმა კატერინა ფიალკოვამ, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) დამფუძნებელმა/აღმასრულებელმა დირექტორმა გიორგი კლდიაშვილმა და გაერთიანებული ერების ასოციაციის მსოფლიო ფედერაციის გენერალურმა მდივანმა ბონიან გოლმოჰამადიმ.

„საქართველოსათვის დიდი პატივია ამ მნიშვნელოვანი საერთაშორისო შეხვედრის მასპინძლობა. წელს 25 წელი შესრულდა მას შემდეგ, რაც ჩვენი ქვეყანა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრი გახდა. ამ ხნის მანძილზე, საქართველო გარდაიქმნა გაეროს ჰუმანიტარული დახმარების მიმღები ქვეყნიდან სანიმუშო სახელმწიფოდ, რომელიც წელს ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) თავმჯდომარეობას იკისრებს. ბოლო ათი წლის მანძილზე საქართველომ ხელშესახებ წინსვლას მიაღწია ძლიერი სახელმწიფო ინსტიტუტების მშენებლობის საქმეში, ისევე როგორც თავისუფალი სამოქალაქო საზოგადოების, თავისუფალი მედიის, თავისუფალი ბაზრისა და სოციალური თანასწორობის უზრუნველყოფის საკითხებში. მდგრადი განვითარების გლობალური დღის წესრიგი შესაძლებლობას გვაძლევს კიდევ უფრო გავამყაროთ ეს მიღწევები, ჩვენი წარმატება სხვა ქვეყნებსაც გავუზიაროთ და ერთმანეთის გამოცდილებაზე დაყრდნობით მეტს მივაღწიოთ“, – განაცხადა მიხეილ ჯანელიძემ.

ნილს სკოტმა ხაზი გაუსვა საერთაშორისო პარტნიორობის მნიშვნელობას მდგრადი განვითარების მიზნების მისაღწევად. “გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია და გაეროს განვითარების პროგრამა მსოფლიოს სახელმწიფოებს დემოკრატიული მმართველობის გაძლიერებაში და მშვიდობის შენარჩუნებაში ეხმარებიან. ჩვენი ხელშეწყობის შედეგად იზრდება მთავრობის შესაძლებლობები, ეფექტურად ემსახუროს თავის ხალხს და სამოქალაქო ჩართულობა უზრუნველყოს,“ – თქვა მან.

სამდღიანი ფორუმის მსვლელობაში გაიმართა ექვსი პლენარული სესია, რომლებიც მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის ძირითად საკითხებს – მშვიდობიანი, სამართლიანი და ინკლუზიური საზოგადოების ჩამოყალიბებას დაეთმო. ფორუმის მონაწილეებმა იმსჯელეს საუკეთესო პოლიტიკასა და პრაქტიკაზე მდგრადი განვითარების მე-16 მიზნის მიღწევის საქმეში და მსოფლიოს ქვეყნების წარმატებებსა და გამოწვევებზე კარგი მმართველობის, კანონის უზენაესობის, კორუფციასთან ბრძოლის, სახელმწიფო სერვისებში ინოვაციის დანერგვის, კონფლიქტების მოგვარებისა და მდგრადი მშვიდობის შენარჩუნების საკითხებში.

განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ღია მმართველობის პარტნიორობას (OGP) და სამოქალაქო საზოგადოების ჩართულობას ეროვნული განვითარების საკითხებში. ფორუმის მონაწილეებმა განიხილეს საქართველოს, როგორც ღია მმართველობის პარტნიორობის (OGP) თავმჯდომარე ქვეყნის, გამოცდილება და იმსჯელეს მდგრადი განვითარების მიზნების შესაბამისობაზე ღია მმართველობის პრინციპებთან. ფორუმის მონაწილეებმა ასევე მოინახულეს თბილისის იუსტიციის სახლი და საქართველოს საბაჟო; ისინი მედიისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებსაც შეხვდნენ.

თბილისში ჩატარებული ღონისძიება 16+ ფორუმის პირველი ასეთი ღონისძიებაა. ფორუმი 16+ის წევრები არიან დიდი შვიდეულის სახელმწიფოები და კიდევ 9 ქვეყანა, მათ შორის საქართველო. ფორუმის სამდივნოს როლს ასრულებს გაეროს ასოციაციების მსოფლიო ფედერაცია (WFUNA).

„16+ ფორუმის სახელით მინდა მადლობა გადავუხადო ჩვენს პარტნიორებს. განსაკუთრებით დასაფასებელია საქართველოს წვლილი, როგორც ფორუმის მასპინძელი ქვეყნის და მსოფლიო ლიდერის მდგრადი განვითარების მ-16 მიზნის მიღწევის საქმეში,“ – განაცხადა ბონიან გოლმოჰამადიმ, გაეროს ასოციაციების მსოფლიო ფედერაციის (WFUNA) გენერალურმა მდივანმა.

16+ ფორუმის მონაწილეების ოფიციალურ მიღებაზე ასევე მოხდა მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) კონკურსების გამარჯვებულების დაჯილდოებაც (მიღება ორგანიზებული იყო საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის მიერ, IDFI-ის და UNDP-ის დახმარებით და შვედეთის მთავრობის ფინანსური მხარდაჭერით). SDG კონკურსები გრაფიკულ ნამუშევრებსა და ესეებში ჩატარდა IDFI-ის, UNDP-ისა და საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის ინციატივით:

ანასტასია კვაშილავა-პოსტერი-მიზანი 12: გონივრული მოხმარება და წარმოება

ლევან ქაშიბაძე – ფოტო – მიზანი 1: არა სიღარიბეს 

ედიშერ ბაღათურია – 1 ადგილი-ესე-მიზანი 11: ქალაქებისა და დასახლებების მდგრადი განვითარება

– ანა ქათამაძე – 2 ადგილი – ესე – მიზანი 4: ხარისხიანი განათლება

თამარ ჩხაიძე – 3 ადგილი – ესე – მიზანი: გენდერული თანასწორობა

ფორუმის „16+: სიტყვებიდან საქმისკენ“ ორგანიზატორები არიან საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია და საქართველოს საგარეო საქმეთა და იუსტიციის სამინისტროები, გაეროს ასოციაციების მსოფლიო ფედერაციასთან (WFUNA) თანამშრომლობით. ფორუმის თანაორგანიზატორები და მხარდამჭერები არიან: კორეის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, ჩეხეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, შვედეთის მთავრობა, ყატარის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP), აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო (USAID), გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოება (GIZ), ავსტრიის განვითარების სააგენტო, Tetra Tech ARD, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი (IDFI) და საქართველოს გაეროს ასოციაცია.

„IDFI ამაყობს, რომ 16+ ფორუმის ერთი-ერთი ორგანიზატორია, რისთვისაც მადლობას ვუხდით „გაერთიანებული ერების ასოციაციების მსოფლიო ფედერაციას“ (WFUNA), საქართველოს მთავრობას, გაეროს განვითარების პროგრამას საქართველოში (UNDP) და ყველა პარტნიორს, რომელთა ერთობლივი ძალისხმევით მოეწყო მრავალმხრივი დისკუსია მშვიდობის, სამართლიანობისა და ეფექტური ინსტიტუტების საკითხზე. მიმაჩნია, რომ ეს ფორუმი დროული შესაძლებლობაა, ავსახოთ ის წარმატება, რაც „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) ფარგლებში გვქონდა, და გამოვკვეთოთ 2030 წლის დღის წესრიგის და მისი ტრანსფორმაციული ეფექტის მნიშვნელობა ისეთი ქვეყნებისთვის, როგორიცაა საქართველო. ვფიქრობ, SDG 16 და OGP კავშირშია ერთმანეთთან, რადგან ორივე ფოკუსირებულია სახელმწიფო ინსტიტუტების ეფექტურობაზე. კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლა, გამჭვირვალობა, ანგარიშვალდებულება და მოქალაქეთა ჩართულობა განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია ჩვენს ყოველდღიურ ცხოვრებაში.“ – აღნიშნა IDFI-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა გიორგი კლდიაშვილმა 16+ფორუმის გახსნისას.

ფორუმი 16+ დაარსდა ნიუ იორკში, აშშ, 2016 წელს.

ღონისძიების ფოტოები იხილეთ აქ

შეხვედრა მედიასთან: მდგრადი განვითარების მიზნები – გლობალური და საქართველოს დღის წესრიგი

27 ოქტომბერს, Impact Hub/ფაბრიკას საკონფერენციო დარბაზში შვედეთის საელჩომ საქართველოში, გაეროს განვითარების პროგრამამ (UNDP), IDFI-მ და საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციამ, შვედეთის მთავრობის ფინანსური მხარდაჭერით, გამართეს შეხვედრა მედიის წარმომადგენლებთან.

შეხვედრის მიზანი იყო, ჟურნალისტებისთვის მდგრადი განვითარების 17 გლობალური მიზნის და 2030 წლამდე ამ მიზნების განხორციელებისთვის საქართველოს გეგმის გაცნობა.

შეხვედრა გახსნეს გაეროს მუდმივმა კოორდინატორმა და UNDP-ის კოორდინატორმა ნილს სკოტმა, შვედეთის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს ხელმძღვანელმა მოლი ლიენმა და UNDP-ის პრეს სამსახურის უფროსმა სოფო ჭიჭინაძემ, რომლებმაც ისაუბრეს გლობალური მიზნების და ქვეყნების მიერ ამ მიზნების მიღწევის მნიშვნელობაზე. მიზნები მოიცავს ისეთ მნიშვნელოვან თემებს, როგორიცაა: სიღარიბის შემცირება, ხარისხიანი განათლების უზრუნველყოფა, გენდერული თანასწორობა, ჯანდაცვა, ძლიერი და გამჭვირვალე ინსტიტუციების ჩამოყალიბება.

შეხვედრის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაწილი საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის მიერ მიზნების შესრულებისთვის ქვეყნის სამოქმედო გეგმის პრეზენტაცია იყო. სამთავრობო გეგმებისა და ინოვაციების სამსახურის უფროსმა ნინო სარიშვილმა დეტალურად ისაუბრა ქვეყნის პრიორიტეტულ საკითხებზე, მათი განხორციელების მექანიზმებსა და 2030 წლისთვის შესაძლო შედეგებზე.

დასასრულს, IDFI-ის ანტიკორუფციული მიმართულების ხელმძღვანელმა საბა ბუაძემ და ანალიტიკოსმა მარიამ თუთბერიძემ საქართველოს სამოქმედო გეგმის შესრულების მონიტორინგის პროცესსა და მექანიზმებზე ისაუბრეს. საუბარი ასევე შეეხო სამოქალაქო საზოგადოების, მედიის როლსა და ჩართულობის მნიშვნელობაზე ეროვნული სამოქმედო გეგმის განხორციელების პროცესში.

შეხვედრა მედიასთან წინ უძღვის საერთაშორისო ფორუმს SDG 16+, რომელსაც საქართველო 31 ოქტომბრიდან 2 ნოემბრამდე უმასპინძლებს და რომელსაც მსოფლიოს 20 ქვეყნის 120 წარმომადგენელი დაესწრება.

2015 წლის 25 სექტემბერს, გაეროს 193 წევრი ქვეყანა, მათ შორის საქართველო, შეთანხმდა მდგრადი განვითარების დღის წესრიგის დოკუმენტზე – „ჩვენი სამყაროს გარდაქმნა: 2030 წლის დღის წესრიგი მდგრადი განვითარებისთვის“. მიზნების ამოცანაა, გააგრძელოს ათასწლეულის განვითარების მიზნების მიერ დაწყებული საქმე. დღის წესრიგი მოიცავს 17 მიზანს და 169 ამოცანას, რომელთა მიღწევაც ქვეყნებმა 15 წლის განმავლობაში განიზრახეს.

საქართველოში, მდგრადი განვითარების მიზნების შესრულების კოორდინაციასა და მონიტორინგზე პასუხისმგებელ უწყებად საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია განისაზღვრა.

 

„მომავალი = შენ“ – საქართველო გლობალური მიზნების გარშემო ერთიანდება

ასობით ადამიანი შეიკრიბა ქალაქ რუსთავის პარკში 2017 წლის 24 სექტემბერს გლობალური მიზნების ფესტივალზე „მომავალი = შენ“. ფესტივალის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი „სტრიტ არტის დღე“ იყო, რომელიც გაეროს განვითარების პროგრამის, IDFI-ისა და რუსთავის მერიის ორგანიზებით გაიმართა. ღონისძიების პარტნიორები და მხარდამჭერები იყვნენ შვედეთის მთავრობა, გაეროს მოხალისეები (UNV) და საერთაშორისო ორგანიზაციები Edgeriders და Futuremakers.

ფესტივალამდე, 2 დღის განმავლობაში ცნობილი ქართველი მხატვრები – LAMB,  WPC, Dr. Love, Jokonda, მუსია ქებურია, TAmOonz, Slow Pulse, Gamez, Chilone და სხვები – ქმნიდნენ კრეატიულ კომპოზიციებს რუსთავის პარკის ზაფხულის თეატრის კედლებზე. მათი ნამუშევრები ეხმიანება მდგრადი განვითარების ისეთ მთავარ თემებს, როგორიცაა: სიღარიბის აღმოფხვრა, ადამიანის უფლებები, გენდერული თანასწორობა, განათლება, გარემოს დაცვა და ჯანმრთელობა.

მუსია ქებურია: „ჩემი ნახატი ეხმიანება მდგრადი განვითარების 17 მიზნიდან ერთ-ერთს, რომელიც გენდერულ თანასწორობას ეხება (მიზანი 5). „ქალი კუხნაში“ – ასე დავარქვი მე ამ ნახატს, რომელიც ჩემის აზრით ნათლად გამოხატავს დღეს საქართველოს უმეტეს ოჯახში არსებულ სიტუაციას. რას ვისურვებდი? ალბად ამის საპირისპიროს. მინდა უფრო მეტი ქალი იყოს მომავალში დასაქმებული და ეკონომიკურად აქტიური. მინდა უფრო მეტი ქალი ვნახო პარლამენტში და გადაწყვეტილების მიმღებ პოზიციებზე ჩვენს ქვეყანაში.“

LAMB: „ჩემი რჩეულია მე-16 მიზანი. ამის გამოსახატავად, დავხატე ორი პატარა ცხვარი, მომავალი თაობა, რომლებიც მომავალს იმედის თვალით შეჰყურებენ. ხელში მათ ჩიტუნა უჭირავთ, როგორც მშვიდობის სიმბოლო.“

ფესტივალზე მოსულ სტუმრებს ასევე საშუალება ჰქონდათ დასწრებოდნენ მასტერ-კლასებს სტრიტ არტსა და გრაფიტიში და მონაწილეობა მიეღოთ მოყვარულთათვის გამართულ გრაფიტის კონკურსში. სახალისო და საინტერესო ღონისძიებათაგან გამორჩეული იყო შეჯიბრებები თავისუფალი სტილით ცეკვასა და სკეიტბორდინში, რომლებმაც მრავალი მნახველი და გულშემატკივარი შემოიკრიბა.

დღის ბოლოს, ნილს სკოტმა, გაეროს ხელმძღვანელმა საქართველოში, წარადგინა გაეროს კეთილი ნების ელჩები მდგრადი განვითარების მიზნების საკითხებში: გელა ჩარკვიანი – მწერალი და პუბლიცისტი, ნინო სუხიშვილი – ქართული ეროვნული ბალეტის ხელმძღვანელი, და ირმა ხეცურიანი – მსოფლიო ჩემპიონი ეტლით ფარიკაობაში.

მდგრადი განვითარების მიზნები უკანასკნელი შანსია გადავარჩინოთ ჩვენი პლანეტა და შევქმნათ მდგრადი მომავალი ჩვენთვის და ჩვენი შვილებისათვის. ამ გლობალური მიზნების მისაღწევად ჩვენ ვერთიანდებით საქართველოს ხალხთან და გაეროს პარტნიორებთან მთავრობაში, სამოქალაქო საზოგადოებაში, კერძო სექტორსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებში. დღევანდელი ფესტივალით ყველას მოვუწოდებთ დაუყოვნებელი ქმედებისაკენ“, – განაცხადა ნილს სკოტმა.

ფესტივალის სტუმრებს მიმართეს ქვემო ქართლის გუბერნატორმა გიგა ნემსაძემ და ქალაქ რუსთავის მერმა დავით ჯიქიამ. ფესტივალის დასასრულს გაიმართა კონცერტი ნიაზ დიასამიძის, 33ა-ს, იოანე არაბულისა და სუხიშვილების სტუდიის მონაწილეობით.

საქართველოში ჩატარებული ფესტივალი დაემთხვა გლობალური მიზნების მსოფლიო კვირეულს – Future in Focus.